Avrupa İnovasyon Karnesi ve Türkiye’nin konumu

Ocak 29 10:01 2008

Türkiye
2002 yılı ile başlayarak Avrupa İnovasyon Karnesi’nde yer almaktadır. Ancak
Avrupa İnovasyon Karnesi’nin oluşturulmasında Türkiye ile ilgili bir veri sorunu
söz konusudur. Tablo 1’den görüleceği gibi 2006 ve 2007 raporlarında kullanılan
25 göstergeden 11’ine ilişkin Türkiye verisi eksiktir ve değerlendirmede
doğrudan yer almamaktadır. Ayrıca, 2007 Avrupa İnovasyon Karnesi oluşturulurken
iki Türkiye verisinin de güncel değerleri kullanılmamıştır. Bu nedenlerle,
sonuçların Türkiye’nin inovasyon potansiyeli, uygulamaları ve sonuçlarını ne
denli sağlıklı yansıttığı soru işaretidir. Bu yazıda bu konu üzerinde kısaca
durmak ve bazı hususları paylaşmak istiyorum. Ama önce Avrupa İnovasyon Karnesi
hakkında bazı genel bilgiler vereceğim.

Avrupa
İnovasyon Karnesi için çalışmalar 2000 yılında başlatılmıştır. O yıl yapılan pilot
çalışmada 16 gösterge kullanılmıştır. Gösterge sayısı 2001 raporunda 18’e, 2003
raporunda 22’ye, 2005 raporunda 26’ya yükselmiş, 2006 ve 2007 raporlarında ise
25 gösterge kullanılmıştır. Bu 25 gösterge Tablo 1’de verilmektedir. Bu verilere
ilişkin temel veri kaynağı EUROSTAT’tır. EUROSTAT dışında OECD (
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü), CIS4 (Community Innovation
Survey 4) ve OHIM (Office of Harmonization for the Internal Market)’den veri
kaynağı olarak yararlanılmaktadır. 2003 ve 2005 yıllarında önemli
değişikliklere uğrayan Avrupa İnovasyon Karnesi’nde yer alan ülke sayısı 2001’de
17’den (AB15, ABD ve Japonya), 2007 yılında 37’ye (AB27, ABD, Japonya, İzlanda,
Norveç, İsviçre, Hırvatistan, Türkiye, Avustralya, Kanada, İsrail)
yükselmiştir. Türkiye 2002 yılı ile başlayarak çalışmalarda yer almaktadır.

Veri yapısı

25 adet gösterge Tablo 1’de görüldüğü gibi 5 ayrı başlık
altında toplanmıştır. Bu yapı 2005 yılında ilk defa kullanılmıştır. “Yenilik
Belirleyicileri, Bilgi Üretimi, İnovasyon ve Girişimcilik” başlıkları altında
toplanan 15 gösterge girdi olarak, “Uygulamalar ve Fikri Mülkiyet” başlıkları
altında toplanan 10 gösterge ise çıktı olarak nitelenmektedir. Bu 5 başlık
altında toplanan mümkün olduğunca az sayıda gösterge ile inovasyon
performansının çeşitli yönlerinin yansıtılması amaçlanmaktadır. Yenilik
Belirleyicileri ile inovasyon potansiyelini oluşturan altyapı unsurları
ölçülmeye çalışılmaktadır. Bilgi Üretimi, Ar-Ge için yapılan yatırımları;
İnovasyon ve Girişimcilik firma düzeyinde inovasyon çabalarını yansıtmaktadır.
Uygulamalar ile işgücü ve firmaların yüksek katma değere yönelik faaliyetlerinin
yenilikçiliğin çıktısı olarak değerlendirilmesi; Fikri Mülkiyet ile ise fikri
mülkiyet türlerine dönüşmüş bilgi ve beceri birikiminin ölçülmesi hedeflenmektedir.  

Ülkeler bu 5 başlık altında değerlendirildikleri gibi “Özet
İnovasyon Endeksi (Summary Innovation Index – SII)” olarak nitelendirilen toplu
bir üst gösterge ile de değerlendirilmektedir. 
SII, 25 göstergeyi eşit ağırlık kullanarak tek bir göstergeye indirgemektedir.
SII hakkında ayrıntılı bilgi www.trendchart.org adresinden elde edilebilir.  Tablo 2’de 2007, 2006 ve 2005 yılları için
SII değerlerine göre ülke sıralamaları verilmektedir. Raporlamayı 2005 yılından
başlatmamızın nedeni, raporlamayı 2005 yılında yapılan son metodoloji
değişikliğinden itibaren yaparak sıralamaların karşılaştırılabilirliğini
sağlamaktır.

Tablo 2’den görülen, Türkiye’nin her 3 yılda da en son
sırayı almasıdır. Ancak, Avrupa İnovasyon Karnesi’nin açıklandığı tüm yıllık
raporlarda eksik veri nedeni ile Türkiye ve diğer eksik veri sahibi ülke
sonuçlarının dikkatli değerlendirilmesi gereği özenle vurgulanmaktadır. Diğer
eksik veri sahibi ülkeler 2007 yılında Avustralya, Kanada, Hırvatistan, İsrail,
Japonya ve ABD’dir. 

Türkiye’nin eksik veri sorununun etkilerini ve olası
iyileştirme önerilerini TÜBİTAK Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Daire
Başkanlığı’nın (BTYPDB) konuya ilişkin görüş ve çalışmalarından da yararlanarak
aşağıdaki şekilde derleyebiliriz.

Türkiye’nin
veri sorunu

Avrupa İnovasyon Karnesi 2007’de Tablo 1’de “Kamu Ar-Ge
harcamaları ve özel sektör Ar-Ge harcamaları” olarak geçen 2.1 ve 2.2 numaralı
göstergelerin 2002 yılı değeri kullanılmaktadır. Halbuki, Türkiye İstatistik
Kurumu (TÜİK) 2003 ve 2004 değerlerini sırası ile 2006 ve 2007’de açıklamış ve
2004 yılı verisi Avrupa İnovasyon Karnesi’nin veri kaynakları arasında olan
OECD tarafından Bilim, Teknoloji ve Sanayi Sıralaması 2007 raporunda
kullanılmıştır.

Türkiye verisi eksik olduğu ifade edilen 11 gösterge

yorum yaz

0 Yorum

Henüz Yorum Yok!

Bu habere ilk yorumu buradan yapabilirsin.

Yorum ekle

Bilgilerinizi asla paylaşmıyoruz! Girdiğiniz bilgileri asla başkalarıyla paylaşmıyoruz.
Aşağıdaki alanları doldurarak güvenle yorum yapabilirsiniz.